Ακτινοθεραπεία στα λεμφώματα•

Σήμερα χρησιμοποιούνται τεχνικές υψηλής ακρίβειας όπως:

• IMRT
• VMAT/RapidArc
• IGRT
• Deep Inspiration Breath Hold (DIBH) σε μεσοθωρακική νόσο

Οι τεχνικές αυτές επιτρέπουν καλύτερη προστασία:

• της καρδιάς
• των πνευμόνων
• του θυρεοειδούς
• των μαστών σε νεότερες γυναίκες
• του νωτιαίου μυελού

Στη σύγχρονη ακτινοθεραπεία λεμφωμάτων δεν ακτινοβολούνται πλέον μεγάλες περιοχές όπως παλαιότερα.

Χρησιμοποιούνται πιο στοχευμένες τεχνικές, όπως:

• involved-site radiotherapy (ISRT)
• involved-node radiotherapy (INRT) σε επιλεγμένες περιπτώσεις

Στόχος είναι να ακτινοβοληθεί μόνο η περιοχή που είχε προσβληθεί από λέμφωμα, μειώνοντας την έκθεση φυσιολογικών ιστών.

Στο λέμφωμα Hodgkin η ακτινοθεραπεία χρησιμοποιείται συχνά:

• μετά από χημειοθεραπεία
• σε bulky disease
• σε υπολειπόμενη PET-θετική νόσο
• σε εντοπισμένα στάδια

Η θεραπεία σχεδιάζεται με ιδιαίτερη προσοχή, ειδικά σε νεότερους ασθενείς, ώστε να μειωθεί ο μακροχρόνιος κίνδυνος καρδιοτοξικότητας ή δεύτερων κακοηθειών.

Η ακτινοθεραπεία μπορεί να χρησιμοποιηθεί:

• ως ριζική θεραπεία σε εντοπισμένα χαμηλής κακοήθειας λεμφώματα
• συμπληρωματικά μετά από χημειοθεραπεία
• σε bulky νόσο
• σε εξωλεμφαδενικές εντοπίσεις
• σε υποτροπές
• παρηγορικά για έλεγχο συμπτωμάτων

Σε ορισμένα indolent λεμφώματα μπορεί να χρησιμοποιηθούν ακόμη και πολύ χαμηλές δόσεις ακτινοθεραπείας.

Αξονική τομογραφία σχεδιασμού

Πριν από τη θεραπεία γίνεται ειδική αξονική τομογραφία σχεδιασμού.

Ανάλογα με την περιοχή θεραπείας μπορεί να χρησιμοποιηθούν:

• ειδικά συστήματα ακινητοποίησης
• breath hold τεχνικές
• συγχώνευση PET/CT και CT σχεδιασμού

Σχεδιασμός θεραπείας

Ο ακτινοθεραπευτής ογκολόγος σχεδιάζει:

• τις περιοχές που είχαν προσβληθεί
• τις υπολειπόμενες PET-θετικές εστίες
• τα φυσιολογικά όργανα που πρέπει να προστατευθούν

Ο σχεδιασμός βασίζεται συχνά στη σύντηξη PET/CT και αξονικής τομογραφίας σχεδιασμού.

Καθημερινή θεραπεία

Η θεραπεία γίνεται συνήθως καθημερινά, από Δευτέρα έως Παρασκευή.

Η διάρκεια εξαρτάται από:

• τον τύπο του λεμφώματος
• το στάδιο
• τον θεραπευτικό σκοπό
• τη δόση

Η ακτινοβολία δεν πονάει και δεν γίνεται αισθητή.

Οι παρενέργειες εξαρτώνται από την περιοχή θεραπείας.

Κόπωση

Η κόπωση είναι συχνή και συνήθως υποχωρεί σταδιακά μετά το τέλος της θεραπείας.

Δερματικός ερεθισμός

Μπορεί να εμφανιστεί ήπια ερυθρότητα ή ξηρότητα του δέρματος.

Πονόλαιμος ή δυσκολία στην κατάποση

Όταν ακτινοβολείται ο τράχηλος ή το μεσοθωράκιο.

Βήχας ή δύσπνοια

Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί ακτινική πνευμονίτιδα.

Ναυτία ή κοιλιακά συμπτώματα

Όταν ακτινοβολείται κοιλιακή περιοχή.

Μακροχρόνιες επιπλοκές

Ανάλογα με την περιοχή θεραπείας και τις συνοδές θεραπείες, μακροχρόνια μπορεί να αυξηθεί ο κίνδυνος:

• καρδιοτοξικότητας
• υποθυρεοειδισμού
• δεύτερων κακοηθειών
• πνευμονικής ίνωσης

Ο κίνδυνος αυτός είναι σημαντικά μικρότερος με τις σύγχρονες τεχνικές ακτινοθεραπείας.