Η θεραπεία είναι συνήθως συνδυαστική.
Μπορεί να περιλαμβάνει:
- συστηματική θεραπεία
- χειρουργική αφαίρεση μεταστάσεων
- στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος
- θερμοκαυτηρίαση ή άλλες επεμβατικές τεχνικές
- παρακολούθηση σε επιλεγμένες περιπτώσεις
Ο σκοπός είναι να αντιμετωπιστούν όλες οι ορατές εστίες της νόσου με τον πιο αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο.
Στερεοτακτική ακτινοθεραπεία σώματος (SBRT)
Η SBRT είναι μια πολύ ακριβής μορφή ακτινοθεραπείας, με την οποία χορηγείται υψηλή δόση ακτινοβολίας σε λίγες συνεδρίες.
Χρησιμοποιείται συχνά για μεταστάσεις σε:
- πνεύμονα
- ήπαρ
- οστά
- σπονδυλική στήλη
- λεμφαδένες
- επινεφρίδια
- εγκέφαλο, με τη μορφή SRS
Η SBRT επιτρέπει υψηλό τοπικό έλεγχο της μεταστατικής εστίας, με περιορισμένη επιβάρυνση των γύρω φυσιολογικών ιστών.
Πώς γίνεται η στερεοτακτική ακτινοθεραπεία SBRT
Πριν από τη θεραπεία γίνεται ειδική αξονική τομογραφία σχεδιασμού.
Ανάλογα με τη θέση της μετάστασης μπορεί να χρειαστούν:
- ειδικά συστήματα ακινητοποίησης
- 4D-CT για βλάβες που κινούνται με την αναπνοή
- συνδυασμός εικόνων με MRI ή PET/CT
- καθημερινή απεικονιστική καθοδήγηση με Cone Beam CT
- τεχνικές gating ή breath-hold
Ο ακτινοθεραπευτής ογκολόγος σχεδιάζει τη βλάβη και τα γειτονικά όργανα που πρέπει να προστατευθούν. Στη συνέχεια ο ακτινοφυσικός δημιουργεί εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.
Η θεραπεία γίνεται συνήθως σε 1 έως 8 συνεδρίες, ανάλογα με τη θέση, το μέγεθος και την ασφάλεια της δόσης.
Πλεονεκτήματα της στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας SBRT
Η SBRT μπορεί να προσφέρει:
- υψηλό τοπικό έλεγχο της μεταστατικής εστίας
- θεραπεία χωρίς χειρουργική επέμβαση
- μικρό αριθμό συνεδριών
- γρήγορη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες
- δυνατότητα καθυστέρησης αλλαγής συστηματικής θεραπείας σε ολιγοπροοδευτική νόσο
- ανακούφιση συμπτωμάτων, όπως πόνος
Πιθανές παρενέργειες της SBRT
Οι παρενέργειες εξαρτώνται από την περιοχή που ακτινοβολείται.
Πνεύμονας
Μπορεί να εμφανιστούν:
- κόπωση
- βήχας
- ήπια δύσπνοια
- σπανιότερα ακτινική πνευμονίτιδα
Ήπαρ
Μπορεί να εμφανιστούν:
- κόπωση
- ναυτία
- παροδική διαταραχή ηπατικών ενζύμων
Οστά και σπονδυλική στήλη
Μπορεί να εμφανιστούν:
- παροδική αύξηση του πόνου
- κόπωση
- σπανιότερα κάταγμα ή νευρολογική επιβάρυνση, ανάλογα με τη θέση
Λεμφαδένες πυέλου ή κοιλίας
Μπορεί να εμφανιστούν:
- διάρροια
- κοιλιακός ερεθισμός
- ουρολογικά συμπτώματα, όταν η περιοχή βρίσκεται κοντά στην κύστη ή στους ουρητήρες
Οι σοβαρές παρενέργειες είναι σχετικά σπάνιες όταν η θεραπεία σχεδιάζεται σωστά και τηρούνται οι περιορισμοί δόσης στα φυσιολογικά όργανα.